Sürekli Yeniden Değerleme Uygulaması
2025/4 Döneminde Sürekli Yeniden Değerleme Yapılabilecek
Bilindiği üzere Vergi Usul Kanununa (VUK) eklenen geç. 37 nci madde uyarınca 2025-2026-2027 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi şartları oluşmamış sayılacaktır. Dolayısıyla bu dönemlere ilişkin mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır.
Diğer taraftan VUK’un Mükerrer 298/Ç maddesinde düzenlenen sürekli yeniden değerleme, enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşmadığı geçici vergilendirme dönemlerinde ve dönem sonlarında uygulanabilmektedir. Dolayısıyla 2025 yılının son geçici vergilendirme döneminde yeniden değerlemeden faydalanılabilecektir.
Söz konusu yeniden değerleme uygulaması vergisiz olup, uygulayan mükelleflere çeşitli faydalar sağlamaktadır. Bu sebeple dördüncü geçici vergi döneminde yeniden değerleme uygulamasını -yine- birlikte yapacağız.
- Nasıl Yapılacak?
Uygulamanın özü sabit kıymetlerin net bilanço değerine 2025 yılı için belirlenen % 25,49 yeniden değerleme oranın uygulanmasından ibarettir. Bu şekilde hesaplanan değer artışları bir yandan ilgili sabit kıymetin alt hesaplarında izlenecek, diğer taraftan “522-Yeniden Değerleme Değer Artışları” hesabına kaydedilecektir.
522 Hesapta takip edilecek değer artışlarının sermayeye ilave edilmesi mümkündür. Sermayeye ilave edilmesi dışında başka hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi durumunda ilgili dönemde gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.
Hesaplanan değer artışları için ayrıca beyanname verilmeyecek ve vergi hesaplanmayacaktır.
- Değerlemeye Tabi Tutulabilecek ve Tutulamayacak Kıymetler
Mükelleflerin aktifinde kayıtlı bulunan amortismana tabi iktisadi kıymetler, sürekli yeniden değerlemeye tabi tutulabilir.
- Değerlemeye esas yılda aktife giren kıymetler (Ör. 2025 yılı için ilgili yılda iktisap edilen atikler)
- Nitelikleri değişmeyen sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilenler
- Kıymetin aktifleştirildiği hesap dönemine ilişkin olanlar hariç maliyet bedeline eklenmiş olan kur farkları ve kredi faizleri
İçin yeniden değerleme yapılamayacaktır.
- Nelere Dikkat Edilecek?
- Boş arazi ve arsalar gibi amortismana tabi olmayan iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulamayacaktır.
- 2025 hesap dönemi içinde aktife giren iktisadi kıymetler için (2025 döneminde) yeniden değerleme yapılmayacaktır. Yapılmakta olan yatırımların yıl içinde tamamlanması halinde de aynı durum geçerlidir.
- ATİK’in aktifleştirildiği yıla ait olanlar hariç olmak üzere, maliyet bedeline eklenen kur farkları ve kredi faizleri yeniden değerleme kapsamı dışındadır.
- Değerlemeye esas tutar olarak iktisadi kıymetlerin ve bunlara ait amortismanların, 2025 hesap dönemi sonu itibarıyla yasal defterlerde yer alan değerleri esas alınacaktır.
- Birikmiş amortismanlar belirlenirken, daha önce ayrılmamış amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılır.
- Değerleme sonrasında yeniden değerlenmiş tutarlar üzerinden amortisman ayrılacaktır.
- Her bir iktisadi kıymete isabet eden değer artışı, ilgili kıymetin alt hesabına yapılacak kayıt karşılığında 522 Hesabın ayrı bir alt hesabında izlenecektir. Değerleme farklarının ayrı alt hesaplarda izlenmesi oldukça önemlidir. Bu kayıtlarda hesap isminin “2025 yılı yeniden değerleme farkı” şeklinde oluşturulması uygun olacaktır.
- Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde, bunlara ilişkin olarak fon hesabında gösterilen değer artışları aynen amortismanlar gibi muameleye tabi tutulacaktır. Yani iktisadi kıymetin maliyetini azaltarak karı artıracaktır. Ancak sermayeye ilave edilen değer artışları, elden çıkarmaya ilişkin kar ve zararın tespitinde dikkate alınmayacak, maliyet addedilecektir.
Saygılarımızla…
ASLIHAK Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.